Ecz. Füsun Kolat:
“Merkezi Aseptik IV İlaç Hazırlama, Hastanelerde Güvenli ve İzlenebilir Tedavinin Yeni Standardı Olacak”
Ecz. Füsun Kolat, merkezi aseptik IV ilaç hazırlama sistemlerinin hasta güvenliği, ilaç güvenliği, enfeksiyon kontrolü ve sağlık kaynaklarının verimli kullanımı açısından giderek daha stratejik hale geldiğini belirtiyor. Eraser Medikal’in NewIcon IV Aseptik İlaç Hazırlama Robotik Sistemlerini ürün gamına dahil etmesini ise Türkiye’de merkezi aseptik IV ilaç hazırlama kültürünün gelişimi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriyor.
Eraser Medikal’in merkezi aseptik IV ilaç hazırlama alanındaki yaklaşımını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Eraser Medikal olarak merkezi aseptik IV ilaç hazırlama süreçlerine yalnızca ürün veya cihaz odaklı değil, bütünsel bir sistem yaklaşımıyla bakıyoruz. Bu alanda temel hedefimiz; hastanelerde ilaç hazırlama süreçlerinin daha güvenli, standart, izlenebilir ve sürdürülebilir hale gelmesine katkı sağlamaktır. Sahada gördüğümüz en önemli ihtiyaçlardan biri, IV ilaç hazırlama süreçlerinin kişisel uygulamalardan çıkarılarak kurumsal, kayıtlı ve denetlenebilir bir sisteme dönüştürülmesidir. Aseptik IV ilaç hazırlama; doğru ilacın, doğru hasta için, doğru dozda, doğru teknikle ve kontaminasyon riski en aza indirilmiş şekilde hazırlanmasını hedefleyen kritik bir süreçtir. Bu nedenle konuyu yalnızca teknik bir hazırlama işlemi olarak değil; hasta güvenliği, ilaç güvenliği, enfeksiyon kontrolü ve kalite yönetiminin ayrılmaz bir parçası olarak değerlendiriyoruz.
Eraser Medikal’in NewIcon IV Aseptik İlaç Hazırlama Robotik Sistemlerini ürün gamına dahil etmesini nasıl değerlendiriyorsunuz?
Eraser Medikal’in NewIcon IV Aseptik İlaç Hazırlama Robotik Sistemlerini ürün gamına dahil etmesi, şirketimizin merkezi aseptik IV ilaç hazırlama vizyonunu güçlendiren önemli bir adımdır. Bizim için önemli olan yalnızca robotik bir teknolojiyi sağlık kurumlarına sunmak değildir. Asıl değer; cihaz, yazılım, sarf altyapısı, kullanıcı eğitimi, dijital kayıt, izlenebilirlik ve saha uygulama desteğini bir arada ele alabilmektir. NewIcon sistemleri; özellikle antibiyotik hazırlama, pediatrik dozlar, yoğun bakım uygulamaları ve yüksek hassasiyet gerektiren IV preparatlar için süreçlerin daha standart, kontrollü ve kayıt altına alınabilir şekilde yönetilmesine katkı sağlayabilecek güçlü bir altyapı sunmaktadır. Bu iş birliğini yalnızca yeni bir teknoloji yatırımı olarak değil; Türkiye’de merkezi aseptik IV ilaç hazırlama kültürünün gelişimine katkı sağlayacak stratejik bir bütünleşmenin parçası olarak görüyoruz.
Bu iş birliği Eraser Medikal’in merkezi aseptik IV ilaç hazırlama vizyonuna nasıl katkı sağlayacak?
Bu iş birliği, Eraser Medikal’in merkezi aseptik IV ilaç hazırlama alanındaki bütünleşik çözüm yaklaşımını daha güçlü hale getirecektir. Eraser Medikal olarak uzun süredir kemoterapi, TPN, IV ilaç hazırlama, sarf malzeme, dolum sistemleri, kayıt ve izlenebilirlik süreçleri üzerine çalışıyoruz. NewIcon iş birliği, bu birikimi robotik ve dijital teknolojiyle tamamlayan stratejik bir adımdır. Özellikle antibiyotik hazırlama süreçlerinde standardizasyon, doz doğruluğu, aseptik güvenlik ve izlenebilirlik giderek daha büyük önem kazanıyor. Bu alanda robotik teknolojiler, sağlık profesyonellerine destek olurken aynı zamanda kurumların kalite yönetimi ve hasta güvenliği hedeflerine de katkı sağlayabilir. Önümüzdeki dönemde dijitalleşme, otomasyon, veri odaklı yönetim ve izlenebilirlik sağlık hizmetlerinde çok daha önemli hale gelecek. Eraser Medikal olarak bu dönüşümde aktif rol almayı ve hastanelere güvenli, sürdürülebilir ve entegre çözümler sunmayı hedefliyoruz.
Aseptik IV ilaç hazırlama nedir?
Aseptik IV ilaç hazırlama; intravenöz yolla uygulanacak ilaçların, kontrollü ve steril koşullarda, standart prosedürlere uygun olarak hastaya uygulanmaya hazır hale getirilmesidir. Buradaki temel amaç; doğru ilacın, doğru dozda, doğru hasta için, doğru teknikle ve kontaminasyon riski en aza indirilmiş şekilde hazırlanmasıdır. Bu nedenle aseptik IV ilaç hazırlama yalnızca teknik bir işlem değil; doğrudan hasta güvenliği, ilaç güvenliği ve enfeksiyon kontrolü ile ilişkili kritik bir sağlık hizmetidir.
Son yıllarda merkezi aseptik IV ilaç hazırlama neden bu kadar gündeme geldi?
Çünkü sağlık sistemleri artık yalnızca tedavi başarısına değil; hasta güvenliği, ilaç güvenliği, enfeksiyon kontrolü, izlenebilirlik ve kaynak yönetimine birlikte odaklanıyor. IV ilaç hazırlama süreçleri bu başlıkların tam merkezinde yer alıyor. Özellikle yoğun bakım, pediatri, yenidoğan, onkoloji ve enfeksiyon servislerinde kullanılan ilaçlarda doz hassasiyeti çok yüksek. Hazırlama sürecindeki küçük farklılıklar bile klinik açıdan önemli sonuçlar doğurabiliyor. Bu nedenle dünyada ve ülkemizde, IV ilaç hazırlama süreçlerinin merkezi, standart, kayıt altına alınabilir ve denetlenebilir yapılara taşınması giderek daha fazla önem kazanıyor.
Günümüzde hastanelerde IV ilaçlar çoğunlukla nasıl hazırlanıyor?
Birçok hastanede IV ilaçlar hâlâ servis ortamında, yoğun iş akışı içinde ve büyük ölçüde manuel olarak hazırlanıyor. Bu durum pratikte bazı farklılıkları beraberinde getirebiliyor. Hazırlama teknikleri, sulandırma ve dilüsyon yöntemleri, etiketleme, çift kontrol, saklama koşulları ve kayıt süreçleri kişiden kişiye veya birimden birime değişebiliyor. Elbette sağlık çalışanları büyük bir özveriyle çalışıyor. Ancak sistemin insan faktörüne yoğun şekilde bağlı olması, özellikle yüksek hacimli ve yüksek riskli ilaç hazırlama süreçlerinde standardizasyon ve izlenebilirlik açısından bazı zorluklar oluşturabiliyor.
Bu riskler en çok hangi alanlarda önem kazanıyor?
Özellikle yoğun bakım, pediatri ve yenidoğan servislerinde çok daha kritik hale geliyor. Bu alanlarda hem kullanılan ilaç sayısı fazla hem de doz hassasiyeti yüksektir. Yenidoğan ve pediatrik hastalarda çok küçük doz farklılıkları bile ciddi sonuçlara neden olabilir. Yoğun bakım hastalarında ise çoğu zaman çoklu ilaç kullanımı, hızlı müdahale ihtiyacı ve klinik durumun hassasiyeti nedeniyle hazırlama süreçlerinin standart olması büyük önem taşır. Ayrıca bağışıklığı baskılanmış hastalarda asepsi çok daha kritik hale gelir. Kontaminasyon riski yalnızca ilaç hazırlama kalitesini değil, doğrudan enfeksiyon kontrolünü de ilgilendirir.
Merkezi aseptik hazırlama üniteleri bu noktada nasıl bir avantaj sağlıyor?
Merkezi aseptik hazırlama üniteleri, IV ilaç hazırlama süreçlerini standartlaştırır ve kontrol altına alır. Bu modelde ilaçlar; uygun fiziksel koşullarda, eğitimli personel tarafından, standart operasyon prosedürlerine göre ve kayıt altına alınarak hazırlanır. Böylece hazırlama sürecindeki değişkenlik azalır. Merkezi sistemlerin en önemli avantajları; doz doğruluğunun artırılması, kontaminasyon riskinin azaltılması, hazırlama süreçlerinin kayıt altına alınması, hata riskinin düşürülmesi ve geriye dönük izlenebilirliğin sağlanmasıdır. Bu yaklaşım, hastane içinde ilaç hazırlama sürecini kişisel uygulamalardan çıkarıp kurumsal, ölçülebilir ve denetlenebilir bir kalite sistemine dönüştürür.
İzlenebilirlik neden bu kadar önemli?
Çünkü sağlık hizmetlerinde kaliteyi yönetebilmek için sürecin ölçülebilir ve geriye dönük takip edilebilir olması gerekir. Bir IV ilacın hangi hasta için, hangi dozda, hangi ilaçtan, kim tarafından, ne zaman ve hangi koşullarda hazırlandığının kayıt altına alınması büyük önem taşır. Olası bir hata, geri çağırma, farmakovijilans bildirimi veya kalite incelemesi durumunda bu kayıtlara ulaşılabilmesi gerekir. Bu nedenle merkezi aseptik hazırlama sistemlerinde dijital kayıt, barkod doğrulama, hasta-ilaç eşleştirme, gravimetrik kontrol, görsel kayıt ve hastane bilgi yönetim sistemleriyle entegrasyon giderek daha kritik hale gelmektedir.
Antibiyotikler neden bu dönüşümün merkezinde yer alıyor?
Antibiyotikler hastanelerde en sık kullanılan IV ilaç gruplarından biridir. Yoğun bakım, enfeksiyon hastalıkları, cerrahi servisler, pediatri ve yenidoğan gibi birçok alanda yoğun şekilde kullanılırlar. Aynı zamanda birçok antibiyotik rekonstitüsyon ve dilüsyon gerektirir. Yani ilacın sulandırılması, doğru hacimle hazırlanması, doğru konsantrasyonda uygulanması ve uygun stabilite koşullarında yönetilmesi gerekir. Yanlış hazırlama, yanlış doz, uygunsuz saklama veya hatalı uygulama yalnızca tedavi başarısını değil, antibiyotik yönetimini ve enfeksiyon kontrolünü de etkileyebilir. Bu nedenle antibiyotik hazırlama süreci, yalnızca eczacılık veya hemşirelik uygulaması olarak değil; aynı zamanda klinik kalite, enfeksiyon kontrolü ve antibiyotik yönetiminin önemli bir parçası olarak değerlendirilmelidir.
Merkezi hazırlama sistemleri antibiyotik direnci ve enfeksiyon kontrolüne katkı sağlayabilir mi?
Dolaylı olarak evet. Merkezi aseptik hazırlama sistemleri; standart doz hazırlama, doğru konsantrasyon yönetimi, uygun saklama koşulları, kontrollü etiketleme ve kayıt altına alma süreçleriyle antibiyotik kullanımının daha kontrollü yönetilmesine katkı sağlayabilir. Ayrıca açık ortamda hazırlama, dökülme, uygunsuz imha veya kontrolsüz çevresel maruziyet gibi risklerin azaltılması da önemlidir. Antibiyotiklerin doğru hazırlanması ve doğru koşullarda yönetilmesi, enfeksiyon kontrolü ve antimikrobiyal yönetim programlarını destekleyen önemli unsurlardan biridir. Burada temel konu, antibiyotik direncini tek başına bir cihaz veya sistemin çözmesi değildir. Asıl değer; standart, kayıtlı, kontrollü ve denetlenebilir bir ilaç hazırlama altyapısının kurulmasıdır.
Dünyada bu sistemler nasıl uygulanıyor?
Gelişmiş sağlık sistemlerinde yüksek riskli IV ilaçların önemli bir bölümü merkezi aseptik hazırlama ünitelerinde hazırlanıyor. Özellikle onkoloji ilaçları, parenteral nütrisyon ürünleri, pediatrik dozlar, yoğun bakım ilaçları ve antibiyotikler bu yaklaşımın öncelikli alanları arasında yer alıyor. Uluslararası uygulamalarda kontrollü aseptik ortam, personel eğitimi, validasyon, izlenebilirlik, dijital kayıt ve kalite güvence süreçleri giderek daha fazla ön plana çıkıyor. Bu nedenle merkezi aseptik IV ilaç hazırlama, dünyada yalnızca teknolojik bir yatırım değil; hasta güvenliği ve kalite yönetimi açısından stratejik bir dönüşüm olarak görülüyor.
Robotik ve dijital teknolojiler neden önem kazanıyor?
Çünkü manuel hazırlama süreçlerinde hata riskini azaltmak için güçlü kontrol mekanizmalarına ihtiyaç vardır. Robotik ve dijital sistemler; barkod doğrulama, hasta-ilaç eşleştirme, gravimetrik kontrol, görsel kayıt, elektronik iş akışı yönetimi ve geriye dönük raporlama gibi fonksiyonlar sağlayabilir. Özellikle yüksek hacimli antibiyotik hazırlamaları, pediatrik dozlar ve kritik bakım ilaçlarında bu teknolojiler standardizasyonu destekler. İnsan emeğini tamamen ortadan kaldırmak yerine, sağlık profesyonellerinin daha güvenli, kontrollü ve izlenebilir bir sistem içinde çalışmasına yardımcı olur.
İlaç hatalarının sağlık sistemine etkisi nedir?
İlaç hataları hasta güvenliği açısından önemli risklerden biridir. Yanlış ilaç, yanlış doz, yanlış konsantrasyon, hatalı etiketleme veya eksik kayıt gibi durumlar klinik sonuçları etkileyebilir. Bu tür hatalar yalnızca hasta sağlığını değil; hastanede kalış süresini, ek tedavi ihtiyacını, yoğun bakım yükünü ve toplam sağlık maliyetlerini de artırabilir. Bu nedenle ilaç hatalarını azaltmaya yönelik her sistematik yaklaşım, hem klinik kalite hem de sağlık ekonomisi açısından önemlidir.
Merkezi hazırlama sistemleri ekonomik açıdan da avantaj sağlayabilir mi?
Evet, doğru planlandığında sağlayabilir. Merkezi hazırlama sistemleri; ilaç firelerinin azaltılması, stok yönetiminin iyileştirilmesi, sarf tüketiminin kontrol altına alınması, hazırlama tekrarlarının azaltılması ve stabilite verileri uygun olan ilaçlarda planlı kullanım yönetimi açısından avantaj sağlayabilir. Özellikle yüksek maliyetli ilaçlarda ve yüksek hacimli antibiyotiklerde kontrollü hazırlama modeli, kaynakların daha verimli kullanılmasına yardımcı olabilir. Ancak burada ekonomik faydanın ortaya çıkması için sistemin yalnızca cihaz olarak değil; doğru iş akışı, doğru yazılım entegrasyonu, eğitimli personel, uygun stok yönetimi ve kalite süreçleriyle birlikte kurulması gerekir.
Hemşire iş yükü açısından nasıl bir etkisi olur?
Hemşireler günlük iş akışı içinde ilaç hazırlamaya önemli zaman ayırıyorlar. Özellikle yoğun servislerde bu süreç hem zaman hem de dikkat gerektiren ciddi bir iş yükü oluşturuyor. Merkezi hazırlama modeli sayesinde hemşirelerin ilaç hazırlama yükü azalabilir ve hasta bakımına ayırdıkları süre artabilir. Bu durum hem bakım kalitesine hem de klinik iş akışına olumlu katkı sağlayabilir. Ayrıca ilaçların standart şekilde hazırlanmış, etiketlenmiş ve uygulanmaya hazır olarak servise ulaşması, hemşirelerin uygulama sürecinde daha güvenli hareket etmesini sağlar.
Merkezi aseptik hazırlama sistemlerinde kalite kontrol nasıl sağlanır?
Kalite kontrol çok katmanlı bir yapıdır. Fiziksel ortamın uygunluğu, aseptik alan validasyonu, personel eğitimleri, çevresel izlem, sıcaklık ve nem takibi, standart operasyon prosedürleri, temizlik ve dezenfeksiyon protokolleri bu yapının temel unsurlarıdır. Bunlara ek olarak dijital sistemler de kalite güvenceye katkı sağlar. Barkod doğrulama, QR kod takibi, gravimetrik doğrulama, görsel kayıt, elektronik onay adımları ve raporlama fonksiyonları, hazırlama sürecinin daha güvenli ve denetlenebilir hale gelmesini destekler. Kalite yalnızca son ürünü kontrol etmekle sağlanmaz. Asıl önemli olan, tüm hazırlama sürecinin baştan sona kontrollü ve kayıtlı şekilde yönetilmesidir.
Sizce gelecekte hastanelerde IV ilaç hazırlama süreçleri nasıl değişecek?
Önümüzdeki dönemde hastanelerde IV ilaç hazırlama süreçlerinin daha merkezi, daha dijital, daha standart ve daha izlenebilir hale geleceğini düşünüyorum. Özellikle yüksek riskli ilaçlar, antibiyotikler, pediatrik dozlar, yoğun bakım ilaçları ve onkoloji preparatları için robotik destekli ve dijital kayıt altyapısına sahip sistemlerin yaygınlaşması bekleniyor. Bu dönüşüm yalnızca teknolojik bir değişim değil; sağlık hizmetlerinde kalite, güvenlik ve verimlilik anlayışının güçlenmesi anlamına geliyor.
Bu sistemlerin temel hedefini nasıl özetlersiniz?
Temel hedef; hasta güvenliğini artırmak, ilaç hatalarını azaltmak, sağlık çalışanlarını desteklemek ve sağlık kaynaklarının daha verimli kullanılmasını sağlamaktır. Aseptik IV ilaç hazırlama, yalnızca ilacın hazırlanması değildir. Aynı zamanda enfeksiyon kontrolü, kalite yönetimi, ilaç güvenliği, çalışan güvenliği ve sürdürülebilir sağlık hizmetinin önemli bir parçasıdır. Bu nedenle merkezi aseptik hazırlama sistemlerini geleceğin hastane eczacılığı ve klinik ilaç yönetimi açısından çok önemli görüyorum.
Kapanış mesajınız nedir?
Merkezi aseptik IV ilaç hazırlama, sağlık hizmetlerinde kalite ve güvenlik çıtasını yükselten önemli bir dönüşümdür. Bu dönüşüm yalnızca robotik cihazlarla değil; doğru süreç tasarımı, eğitimli personel, dijital izlenebilirlik, klinik ihtiyaç analizi ve sürdürülebilir saha desteği ile başarıya ulaşabilir. Eraser Medikal olarak hedefimiz, hastanelere yalnızca ürün sunmak değil; güvenli, standart, izlenebilir ve uygulanabilir merkezi aseptik IV ilaç hazırlama çözümleri geliştirmektir. Hasta güvenliği, çalışan güvenliği, izlenebilirlik ve kaynakların verimli kullanımı açısından merkezi aseptik hazırlama sistemleri artık geleceğin değil, bugünün ihtiyaçlarından biridir.
