Bilindiği üzere 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Denetim, muayene ve kabul işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinde “… Taahhüdün tamamlanan ve müstakil kullanıma elverişli bölümleri için kısmî kabul yapılabilir.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Genel Şartnamenin uygulanmasında, 4734 sayılı Kanunda ve diğer ihale mevzuatında yer alan tanımlar geçerlidir.
Ayrıca; İş: Yükleniciye ihale edilen ve artışlar dâhil sözleşme kapsamında gerçekleştirilen; sürekli (belli dönemler itibariyle tekrarlanmak suretiyle ifa edilen) nitelikteki hizmetleri veya belli bir çalışma sonrasında tamamlanarak (bir defada) ortaya çıkarılan hizmetleri,
…
İfade eder.” hükmü,
“Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi:
Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler (emekli olan ancak yüklenici bünyesinde çalışmaya devam eden personel için prime esas kazançlar üzerinden kesilen sosyal güvenlik destek primi ve benzeri) de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.
İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır.
Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.
1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde; Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.
İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.
Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir.
Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez.
Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakkediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikâyet ve istekte bulunamaz.
Hazırlanan ve iki tarafça imzalanmış bulunan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir. Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dâhil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde
de ödeme yapılır.” hükmü,
“Hizmetin kabulü” başlıklı 44’üncü maddesinde “… b) Sürekli Nitelikteki İşlerde: Kontrol teşkilatının Genel Şartname gereğince tuttuğu kayıtlar ile yükleniciye yapılan ödemelere ilişkin belge ve kayıtlar idarece (a) fıkrasında öngörüldüğü şekilde kurulan kabul komisyonu tarafından esas alınır. Kabul komisyonu, yüklenicinin yapılan iş nedeniyle idareye karşı herhangi bir yükümlülüğünün kalmadığına karar verirse, üç nüshalı bir kabul belgesi düzenler ve bir nüshasını yükleniciye verir. Eğer yüklenicinin idareye karşı olan yükümlülüklerinden herhangi birini yerine getirmediği tespit edilirse, buna ilişkin sözleşmesinde belirtilen ceza ve kesintiler uygulanır ve kabul belgesi bundan sonra verilir.” hükmü,
“Kısmi kabul” başlıklı 45’inci maddesinde “İşin kısımlar halinde ve değişik zamanlarda tamamlanacağı sözleşmede öngörülmüşse, tamamlanan ve müstakil kullanıma elverişli olan kısımlar için, idarenin isteği üzerine ve işin bütününün kabulünün yapıldığı anlamına gelmemek şartıyla 44’üncü madde hükümlerine uygun olarak kısmi kabul yapılabilir. Ancak, sözleşme konusu hizmetin, aynı işin tekrarı şeklinde gerçekleştirildiği yemek, temizlik, güvenlik ve personel taşıma gibi süreklilik arz eden hizmet işlerinde kısmi kabul yapılamaz.
Sözleşmede belirlenen tarihte, işin tamamlandığının tespit edilebilmesi ve kabul işleminin yapılabilmesi için yüklenicinin idareye zamanında başvurması gereklidir.” hükmü, Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1.30 (30[(1) İhale konusu işte kısmi kabul yapılması öngörülüyorsa, bu maddede kısmi kabul yapılacağı yazılacak ve işin hangi kısımlarının hangi tarihlerde tamamlanacağı da belirtilecektir.
(2) İhale konusu işte kısmi kabul yapılması öngörülmüyorsa ‘20.1. Bu işte kısmi kabul yapılmayacaktır.’ yazılacaktır.]
20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere … adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren … işgünü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur. Süreklilik arz eden işlerde, Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibarıyla birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır.
20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, ‘Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği’ ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren … iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.”) düzenlemesi yer almaktadır.
Konu İle İlgili Emsal Kamu İhale Kurulu Kararına Göre;
Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; Sözleşme Tasarısı’nın 20’nci maddesinde kısmi kabul yapılacağına ilişkin düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir. iddialarına yer verilmiştir.
Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; Söz konusu ihalenin Sözleşme Tasarısı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Kabuller aylık dönemler halinde yapılacak olup, ilgili hastanelerin Yüklenici firmaya yapılacak ödemelerde; her ay sonunda laboratuvar uzmanları (laboratuvar uzmanı bulunmayan hastanelerde idarenin görevlendireceği kişiler) tarafından kontrol edilerek onaylanmış olan HİS ve LİS teki test sonuçları ve HBYS’ inden alınan onaylanmış sonuçların toplam puanı üzerinden kabule esas belgeler tanzim edilecektir. Yüklenici firma laboratuvar cihazlarında yapılan test sayılarına dair faturaya esas onaylı belgelerin ay sonunda hastane muayene kabul komisyonuna kontrol amaçlı verecektir.
20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere ……….. İl Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Tüm Sağlık Tesisleri 1-…… İlçe Devlet Hastanesi, 2-…… İlçe Devlet Hastanesi, 3-…. İlçe Devlet Hastanesi, 4-……… İlçe Devlet Hastanesi, 5-………. İlçe Devlet Hastanesi, 6-……… İlçe Devlet Hastanesi, 7-…….. İlçe Devlet Hastanesi, 8-……..İlçe Devlet Hastanesi, 9-………..İlçe Devlet Hastanesi, 10-)…….. Devlet Hastanesi 11-)…. Devlet Hastanesi
Laboratuvarlarına adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren 5 (Beş) iş günü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur. Süreklilik arz eden işlerde, Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır.”
20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, “Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği” ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 5 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat alıntılarından; mevcut ihale konusu gibi hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (sürekli nitelikteki bir iş olması) durumunda ödemelerin sözleşmelerde belirtilen aralıklarla geçici hakkedişler düzenlenerek yapılacağı, birim fiyat üzerinden bağıtlanan sözleşmelerde aksine bir düzenleme olmaması durumunda hakedişlerin aylık olarak düzenleneceği anlaşılmıştır.
Sürekli nitelikteki işlerde hizmetin kabulünün ise kontrol teşkilatının tuttuğu kayıtlar ile yükleniciye yapılan ödemelere ilişkin hakedişler, belgeler ve kayıtlar esas alınarak yapılacağı, işin kısımlar halinde ve değişik zamanlarda tamamlanacağı sözleşmede öngörülmüşse, tamamlanan ve müstakil kullanıma elverişli olan kısımlar için, idarenin isteği üzerine ve işin bütününün kabulünün yapıldığı anlamına gelmemek şartıyla kısmi kabul yapılabileceği, ihale konusu işte kısmi kabul yapılması öngörülüyorsa Sözleşme Tasarısı’nın 20’nci maddesinde açıkça kısmi kabul yapılacağının belirtilmesi ve hangi kısımlarının hangi tarihlerde kabulü yapılacağının düzenlenmesi gerektiği, ancak sözleşme konusu hizmetin aynı işin tekrarı şeklinde gerçekleştirilen yemek, temizlik, güvenlik ve personel taşıma gibi süreklilik arz eden hizmet alımlarında kısmi kabul yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. İhaleye ilişkin teslim, muayene ve kabul işlemleri şartlarının belirlendiği Sözleşme Tasarısı’nın 20’nci maddesinde ihale konusu işin süreklilik gösteren mahiyette olduğu ve kabulünün aylık dönemler halinde kısmi kabul şeklinde gerçekleştirileceğine yönelik düzenleme yapıldığı görülmektedir.
Başvuru konusu ihalenin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca aynı işin devamlı olarak yerine getirilmesi şeklinde gerçekleştirilen ve süreklilik arz eden nitelikte hizmet alımı olduğu, mevzuat gereğince sürekli tekrar eden nitelikteki hizmet alımlarında kısmi kabul yapılamayacağı dikkate alındığında Sözleşme Tasarısı’nın 20’nci maddesindeki süreklilik gösteren mahiyetteki ihale konusu işte aylık dönemler halinde kısmi kabul yapılacağına yönelik düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin beşinci iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
