Mehmet ATASEVER
S.B. Strateji Geliştirme E.Bşk/KİK E.Üyesi
Simdata Danışmanlık Y.K.B.
LABORATUVAR HİZMET ALIM İHALESİNDE %4 SÖZLEŞME VE GENEL GİDER HESAPLANMASI?
Bilindiği üzere Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında
teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.
…
78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.
78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.
…
78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır.
…
78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47’nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47’nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir.
…
78.29. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.
78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:
a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.
b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.
c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.
ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir…” açıklamaları,
“Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır…” açıklaması, bulunmaktadır.
Konu İle İlgili Emsal Kamu İhale Kurulu Kararına Göre;
Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; İhalenin İdari Şartname’sinin 25’inci maddesinde birim fiyat teklif cetvelinde işçilik maliyeti için açılan satıra idarece hesaplanan tutarın girilmesi gerektiğinin belirtildiği, anılan Şartname’de idarece hesaplanan tutarın işçilik birim fiyatı üzerinden % 4 oranında sözleşme gideri ve genel giderler dâhil fiyatlar olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet
alımlarına ilişkin sözleşme gideri ve genel giderler hesaplanırken % 4 oranında sözleşme gideri ve genel gider hesaplanmasının söz konusu olmayacağı, bu yöndeki düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, iddialarına yer verilmiştir.
Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; Söz konusu ihalenin İdari Şartname’sinin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde
“2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 36 Aylık Sonuç Karşılığı Laboratuar Hizmeti Alımı
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:…………………. Puan Karşılığı Laboratuar Hizmet Alımı
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: ………….İl Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesisleri ……… Devlet Hastanesi, ………… Devlet Hastanesi, ……… Devlet Hastanesi, ……..Devlet Hastanesi, ………… Devlet Hastanesi, ……….. Devlet Hastanesi, ………… Devlet Hastanesi, ……….Devlet Hastanesi, ………. Devlet Hastanesi, ……… Devlet Hastanesi ve ………Devlet Hastanesi” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.
25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
1-……… İl Sağlık Müdürlüğü Bağlı Sağlık Kuruluşları 36 Aylık Laboratuvar Hizmeti; İhale konusu hizmetin yürütüleceği fiziki mekanın her türlü inşaat-tadilat-tamirat işleri, ekipman, bakım-onarım giderleri, Yüklenici firma; ……. Devlet Hastanesinde: Altı (06) kişi, ………..Devlet Hastanesinde: Sekiz (08) kişi, ……… Devlet Hastanesi bir (01) kişi, ……… Devlet Hastanesinde: bir (01) kişi, ……… Devlet Hastanesinde: bir (01) kişi, ………Hastanesinde: bir (01), ……… Devlet Hastanesinde: bir (01) kişi, ……… Devlet Hastanesinde: bir (01) kişi, ………. Devlet Hastanesinde: bir (01) kişi, ……. Devlet Hastanesinde: iki (02) kişi, …… Devlet Hastanesinde: bir (01) kişi olmak üzere toplam yirmidört (24) kişi Laboratuvar Teknik Elemanı görevlendirecektir. Sözleşmenin uygulanması sırasında, hizmet taahhüdünü yerine getirecek firma; Personele ait Asgari işçilik dahil maliyeti (Asgari ücretin %25 Fazlası, Sözleşme ve Genel Giderler Dahil) ve bir personel için 22 gün üzerinden 1 günlük 1 gidiş ve dönüş olmak üzere günlük toplam (brüt) 92,32 TL yol ücreti fiyata dahildir. Personelin yemek ihtiyaçları hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak karşılanacaktır. İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir. Ayrıca tüm personel giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.
Kurulacak cihazların HBYS ve LBYS entegrasyonu için gerekli yazılım, donanım ve lisanslar Yüklenici tarafından karşılanacaktır. Teknik şartnamede belirtilen sarf malzeme ve diğer giderler teklif fiyata dahil olacaktır. İsteklinin sözleşme giderleri de teklif fiyata dahildir.
2-Kamu İhale Genel tebliğinin 78.3.1 maddesinde ”birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.” Denilmekte olup, işçilik maliyeti için açılan satıra yukarıdaki tutarlar girilecektir…” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1…3.Yüklenici firma hizmetin 7 gün 24 saat esasına göre yürütülmesi için çalıştıracağı personelin tüm özlük haklarını ilgili mevzuatlara (iş kanunu vb.) uygun olarak sağlayacaktır…” düzenlemesi,
İhale konusu işin Genel Şartnamesi’nin “İşin kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.1.Bu hizmet işi “madde 2.1.”de belirtilen hastanelerde; 7 gün ve 24 saat prensibince devam edecektir. Hafta sonu tatili, bayram tatili gibi her türlü tatil durumunda hizmet devam ettirilecektir…” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Eğitim ve personel” başlıklı 10’uncu maddesinde “…10.6. Yüklenici firma hizmetin kesintisiz yirmi dört saat (24 saat) devam etmesinden sorumludur.
…
10.16. Görev alacak tüm personelin “4857 sayılı İş Kanunu” kapsamındaki tüm sosyal hakları, ücretleri (maaş, fazla mesai, sigorta vb.), idarenin öngöreceği iş giysileri, gerekli her türlü sağlık, yol, yemek vb. tüm özlük haklarına ilişkin giderleri ve hukuki sorumlulukları yüklenici firmaya aittir. İlgili belgeler her ay idarelere sunulacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.
Söz konusu e-forma ait 6 numaralı dipnotta “Hizmetin tamamının işçi sayısı üzerinden teklif alınacak iş kalemlerinden oluşması halinde, ara toplam satırları ile “II. Ara Toplam”ın bulunduğu tablo kaldırılacaktır.
a) İşçi sayısı üzerinden teklif alınmayacak iş kalemleri (Ulusal bayram, genel tatil günleri ve fazla çalışma iş kalemleri dâhil) için birim fiyat teklif cetvelinin bu kısmı kullanılacaktır.
b) Ulusal bayram ve genel tatil günleri (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) için ayrı bir satır açılacaktır. İdareler bu satırı düzenlerken birim sütununa “gün” ibaresini yazacak, miktar sütununa çalışılacak toplam tatil günü süresini yazacaktır. Farklı ücret grupları için tatil günlerinde çalışma öngörülüyorsa her biri için ayrı satır açılacaktır…” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde ihale konusu işte çalıştırılacak 24 personel için (brüt asgari ücretin %25 fazlası ve aylık 22 gün üzerinden 92,32 TL günlük yol ücreti öngörülen) sözleşme giderleri dâhil 38.094.710,40 TL birim fiyat hesaplandığı, yapılan incelemede her bir işçilik birim fiyatı üzerinden %4 oranında sözleşme gideri ve genel giderler dâhil birim fiyatların kullanıldığı, Ayrıca, anılan Şartname’nin 25.3.2’nci maddesinde isteklilerce birim fiyat teklif cetvelinde işçilik maliyeti için açılan satıra bahse konu idarece hesaplanan tutarların girilmesi gerektiği yönünde düzenlemeye yer verildiği görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3.1’inci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı ifade edilmiştir.
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında ise ihale ve sözleşmeye ilişkin giderleri karşılamak üzere her bir işçilik birim fiyatı üzerinden %4 oranında sözleşme gideri ve genel giderler dâhil birim fiyatların kullanılacağı, %4 oranında sözleşme gideri ve genel gider hesaplanmasının söz konusu olmadığı personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin sözleşme gideri ve genel giderlerin ilgili mevzuata göre hesaplanacağı anlaşılmaktadır.
Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamaları ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında ihale ve sözleşmeye ilişkin giderleri karşılamak üzere her bir işçilik birim fiyatı üzerinden %4 oranında sözleşme gideri ve genel giderler dâhil birim fiyatların kullanılacağı, %4 oranında sözleşme gideri ve genel gider hesaplanmasının söz konusu olmadığı personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin sözleşme gideri ve genel giderlerin ilgili mevzuata göre hesaplanacağı anlaşılmış olup, İdari Şartname’nin 25’inci maddesindeki işçilik birim fiyatı üzerinden %4 oranında sözleşme gideri ve genel giderler dâhil birim fiyatların hesaplanarak birim fiyat teklif cetvelinde işçilik maliyeti için açılan satıra bahse konu idarece hesaplanan tutarların girilmesi gerektiği yönündeki düzenlemelerin kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu ve söz konusu ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
