Mehmet ATASEVER
S.B. Strateji Geliştirme E.Bşk/KİK E.Üyesi
Simdata Danışmanlık Y.K.B.
Bilindiği üzere 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,
Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir. İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar
içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.
Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kit alımı ile birlikte kit karşılığı geçici olarak cihaz temini ihaleleri” başlıklı 60’ıncı maddesinde “60.1. Kit alımı ile birlikte kit karşılığı geçici olarak cihaz temini ihalesi kitlerin teslim programına uygun olarak idareye teslim edilmesi ile bu kitlerin tahlil edildiği cihazların sözleşmede belirtilen süre boyunca idarenin laboratuvarında kurulu bulundurulması ve yüklenicinin sözleşmede öngörülen diğer yükümlülükleri yerine getirmesi olarak tanımlanabilir.
…
60.8. Kit alımı ile birlikte kit karşılığı geçici olarak cihaz temini ihalelerine ilişkin ihale dokümanlarında, sözleşmenin yürütümü sırasında kullanım ömrü azalan veya dolan kit ve/veya malzemelerin yüklenici tarafından yenileri ile değiştirileceğine yönelik düzenleme yapılmayacaktır.” açıklamaları bulunmaktadır.
Konu İle İlgili Emsal Kamu İhale Kurulu Kararına Göre;
Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; İhalenin ilk 11’inci kısmına ait ……….. İlçeleri Laboratuvar Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi’nin 3.16’ncı maddesi ile ihalenin 12’nci kısmına ait …………. ve ………..Hastaneleri Laboratuvar Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi’nin 3.12’nci maddesinde reaktif ve sarf malzemelerin miadı bir aydan az olanların tutanak ile yükleniciye bildirileceği ve uzun miadlılar ile değişiminin sağlanacağı düzenlenmesine yer verildiği, söz konusu maddelerde yer alan düzenlemelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 60.8’inci maddesine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; Söz konusu ihalenin ilk 11’inci kısmına ait ……. İlçeleri Laboratuvar Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi’nin 3.16’ncı maddesinde “3.16 Yüklenici firmalar, diğer idare laboratuvarlarının her birinde en az 1 (bir) aylık reaktif ve sarf malzeme ihtiyacını bulunduracaktır. Bu durum her ayın ilk haftasında stok takip programından alman kayıtlarla veya komisyonların yapacağı sayımlarla belgelendirilecektir. Bu sayımlarda reaktif ve sarf malzemelerin miadları da kontrol edilecek ve miadı bir aydan daha az olanlar tutanak ile yüklenici firmaya bildirilecek ve uzun miadlılarla değişimi sağlanacaktır. Miadı geçmiş reaktif ve sarf malzeme kesinlikle kullanılmayacaktır. Bu amaçla gerekli olan yeterli kapasitede soğuk oda yapılacak ve/veya buzdolapları, dolaplar, derin dondurucular yüklenici
firmalar tarafından ücretsiz olarak temin edilecektir. Laboratuvarlara kurulacak dolap, buzdolabı, derin dondurucuların kapasiteleri ve yeterliliklerine ilgili komisyonlar karar verecektir. Yüklenici firmalar bu konuda ilgili komisyonların talep ve kararlarına uymakla yükümlüdür.” düzenlemesi,
İhalenin 12’nci kısmına ait …….. ve ………Hastaneleri Laboratuvar Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi’nin 3.12’nci maddesinde “3.12 Yüklenici firma, diğer idare laboratuvarlarının her birinde en az 1 (bir) aylık reaktif ve sarf malzeme ihtiyacını bulunduracaktır. Bu durum her ayın ilk haftasında stok takip programından alman kayıtlarla veya komisyonların yapacağı sayımlarla belgelendirilecektir. Bu sayımlarda reaktif ve sarf malzemelerin miatları da kontrol edilecek ve miadı bir aydan daha az olanlar tutanak ile yüklenici firmaya bildirilecek ve uzun milatlılarla değişimi sağlanacaktır. Miadı geçmiş reaktif ve sarf malzeme kesinlikle kullanılmayacaktır. Bu amaçla gerekli olan yeterli kapasitede soğuk oda yapılacak ve/veya buzdolapları, dolaplar, derin dondurucular yüklenici firma tarafından ücretsiz olarak temin edilecektir. Laboratuvarlara kurulacak dolap, buzdolabı, derin ve yeterliliklerine ilgili komisyonlar karar verecektir. Yüklenici firma bu konuda ilgili komisyonların talep ve kararlarına uymakla yükümlüdür.” Düzenlemesi bulunmaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 60.8’inci maddesinde idarelerin kit alımı ile birlikte kit karşılığı geçici olarak cihaz temini ihalelerine ilişkin ihale dokümanlarında, sözleşmenin yürütümü sırasında kullanım ömrü azalan veya dolan kit ve/veya malzemelerin yüklenici tarafından yenileri ile değiştirileceğine yönelik düzenleme yapamayacağı açıklamaları yer almaktadır.
Başvuruya konu ihalenin ilk 11’inci kısmına ait ………..İlçeleri Laboratuvar Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi ile 12’nci kısmına ait ……… ve ………. Hastaneleri Laboratuvar Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi’nin yukarıda yer verilen maddelerinde, yüklenicilerin diğer idare laboratuvarlarının her birinde en az bir aylık reaktif ve sarf malzeme ihtiyacını bulunduracağı, bu durum her ayın ilk haftasında stok takip programından alınan kayıtlarla veya komisyonların yapacağı sayımlarla belgelendirileceği hususlarına yer verilmiş olup, bu sayımlarda reaktif ve sarf malzemelerin miadlarının kontrol edileceği ve miadı bir aydan daha az olanların tutanak ile yüklenici firmaya bildirilerek uzun miadlılarla değişiminin sağlanacağı düzenlemelerine yer verildiği görülmektedir.
Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde, Tebliğ’in 60.8’inci maddesi uyarınca, idarelerin kit alımı ile birlikte kit karşılığı geçici olarak cihaz temini ihalelerine ilişkin ihale dokümanlarında, sözleşmenin yürütümü sırasında kullanım ömrü azalan veya dolan kit ve/veya malzemelerin yüklenici tarafından yenileri ile değiştirileceğine yönelik düzenleme yapılamayacağı ve sarf malzeme ya da kitlerin daha uzun ömürlü olanları ile değiştirilmesinin idarece istenilemeyeceği, ihalelerde isteklilerin sağlıklı teklif oluşturabilmelerini sağlayacak öngörülebilir düzenlemelere yer verilmesi gerektiği; incelemeye konu ihalede ise Teknik Şartname’nin ilgili maddesinde idarece talep edilmesi halinde kullanım ömrü kısalan kitlerin uzun ömürlü kitler ile değişimin zorunlu tutulduğu, bu düzenlemenin istekliler açısından belirsizlik taşıdığı, bu şartlarda yükleniciden kaynaklanmayan yanlış stok yönetimi gibi uygulamalar nedeniyle sözleşmenin ifasında yükleniciye ayrıca sorumluluklar yüklenebileceği, bu itibarla düzenlemenin ilgili Tebliğ açıklamasına uygun olmadığı ve isteklilerin sağlıklı teklif oluşturabilmelerini engelleyebilecek ve sözleşmenin ifasında isteklileri zarara uğratabilecek nitelikte olduğu, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu ve ihalenin ilk 12 kısmının iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
