Mehmet ATASEVER
S.B. Strateji Geliştirme E.Bşk/KİK E.Üyesi
Simdata Danışmanlık Y.K.B.
http://www.mehmetatasever.org
TEKNİK ŞARTNAMEYE UYGUN ASPİRASYON TORBASININ KABUL EDİLMEMESİ?
Bilindiği üzereMal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli malı teklif edilmesini engelleyici düzenlemelere yer verilemez…” hükmü,
“İhale komisyonunun kurulması ve çalışma esasları” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İhale yetkilisi, ihaleyi gerçekleştirmek üzere Kanun’un 6’ncı maddesi gereğince, ihale ilanı veya ön yeterlik ilanı ya da davet tarihini izleyen en geç üç gün içinde ihale komisyonunu oluşturur.
(2) İhale komisyonu, tek sayıda olmak üzere başkan dâhil en az beş kişiden oluşur. Üyelerden en az ikisinin ihale konusu işin uzmanı ve diğer bir üyenin muhasebe veya mali işlerden sorumlu personel olması zorunludur. İhale komisyonunun görevlendirilmesi sırasında komisyonun eksiksiz toplanacağı dikkate alınarak, asıl üyeler ile bu üyelerin yerine geçecek aynı niteliklere sahip yeterli sayıda yedek üyenin isimleri ve bu üyelerin komisyonda hangi sıfatla yer alacakları belirtilir…” hükmü,
“Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 26’ncı maddesinde “…(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur…” hükmü,
“Tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman” başlıklı 43’üncü maddesinde “(1) Teklif edilen malın teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf istenebilir ve/veya demonstrasyon yaptırılabilir. Özel imalat süreci gerektiren mal alımları hariç, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman istenmesi durumunda katalog istenmesi zorunludur. Katalog istenen ihalelerde, teknik şartnamede teknik kriter olarak düzenlenen ancak katalogda yer almayan hususlara yönelik kanıtlayıcı belge ve/veya açıklamalar aday veya istekliler tarafından başvuru veya teklifleri kapsamında sunulur.
(2) Numunelerin sunulması ve bunların değerlendirilmesine yönelik yapılan düzenlemelerde aşağıdaki hükümler esas alınır:
a) İdare tarafından hangi kalem/kalemler için ve kaç adet numune isteneceği, numunenin hangi aşamada ve kimler tarafından sunulacağı, numunelerin değerlendirilmesinde hangi yöntemin kullanılacağı ile diğer hususlara, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. Son başvuru tarihi/ihale tarihi ve saatinden önce numunelerin idareye sunulacağına ya da bu tarih ve saatten önce numune değerlendirmesi yapılarak sadece numunesi uygun görülenlerin başvuruda bulunabileceğine veya teklif sunabileceğine ilişkin düzenleme yapılamaz.
b) Numune sunulması istenen kalem/kalemler için uygun sayı ve nitelikte numune alınması idarenin sorumluluğundadır. Malın niteliğinin birden fazla numune değerlendirmesi yapmaya uygun olup olmadığı ile malın kullanım ömrü dikkate alınarak en az bir adet numunenin idarede muhafaza edilmesi gerekir. Kurul ya da yargı kararları üzerine yeniden değerlendirme, muhafaza edilen numune üzerinden yapılır.
c) Numune değerlendirmesi, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede düzenlenen aşağıdaki yöntemlerden biri vasıtasıyla yapılır:
1) İhale komisyonu, numuneyi doğrudan inceleyerek, üyelerinin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebilir.
2) İhale komisyonu, uzman üyelerinin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebilir.
3) İhale komisyonu, uzman üyelerinin tamamı ile alıma konu malı/malları kullanacak personel arasından görevlendirilen kişi veya kişilerin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebilir.
ç) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede istenen sayıda ve nitelikte numune, şartnamede yapılan düzenlemeler çerçevesinde idareye teslim edilir. Teslim edilen numunenin üzerinde; ihale bilgileri, numune sunulan kalem bilgileri ve aday veya istekli bilgilerine yer verilir. İdare tarafından numune bir tutanak ile teslim alınır ve talep edilmesi halinde tutanağın bir sureti aday veya istekliye verilir.
d) İdare tarafından gerekli görülen hallerde, numune değerlendirmesinin yapılacağı yer, tarih ve saat bilgisi aday veya isteklilere bildirilir. Numune değerlendirmesinde numunenin fiziksel nitelikleri ile teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygun olup olmadığı kontrol edilir. Yapılan inceleme sonucunda düzenlenen numune inceleme raporunda/tutanağında numunenin uygunluk durumu belirtilir ve uygun bulunmaması durumunda buna ilişkin gerekçelere yer verilir. Numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde numunelere yönelik nihai değerlendirme ihale komisyonu tarafından yapılır ve bu değerlendirmelere ihale komisyonu kararında yer verilir.
(3) Demonstrasyon işlemine yönelik yapılan düzenleme ve değerlendirmelerde ikinci fıkradaki hükümler esas alınır…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.9. Katalog, kılavuz, çizim, fotoğraf vb. belgeler ve/veya numune istenen ihalelerde, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bu belgelerden ve/veya numune üzerinden teknik şartnameye uygunluk değerlendirmesi yapılır. Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında anılan belgeler ve/veya numune üzerinden teknik değerlendirme yapılmasının öngörülmemesi halinde ise bu durumun ihale dokümanında belirtilmesi koşuluyla istenen belgelerin ve/veya numunenin sadece teklif ekinde sunulup sunulmadığına bakılır…” açıklaması, bulunmaktadır.
Konu İle İlgili Güncel Kamu İhale Kurulu Kararına Göre;
Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; ihalenin 4’üncü kısmında yer alan “Aspirasyon torbası jelleşticili 2000 ml.” adlı ürüne ait Teknik Şartname’nin 12’nci maddesinin “Kanisterler dezenfeksiyona uygun olmalıdır. Açma kapama kontrol üzerinde olan kavanoz sistemi olmalıdır. Üzerinde hacim göstergesi bulunmalıdır veya kanisterler üzerinde vakumu açıp kapamaya yarayacak vana olmalı, duvardaki manometreye erişime gerek olmadan açma kapama gerçekleştirilmelidir.” şeklinde düzenlendiği, kendileri tarafından idareye sunulan numunelerden de anlaşılacağı üzere kanisterlerin dezenfeksiyona uygun olduğu ve üzerinde hacim göstergesi bulunmasına rağmen tekliflerinin Teknik Şartname’nin 12’nci maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak söz konusu Teknik
Şartname maddesinin evvelce aynı idarece gerçekleştirilen ………….ihale kayıt numaralı “…………… Tıbbi Sarf Malzeme Alımı” ihalesinin 2’nci kısmında yer alan “Aspirasyon torbası jelleşticili 2000 ml.” adlı ürüne ait Teknik Şartname’nin 12’nci maddesi ile birebir aynı olduğu, idarece teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin evvelce aynı idarece gerçekleştirilen ………….. ihale kayıt numaralı ihalesine ilişkin alınan Kurul kararlarına (2023/……….., 2024/……….) aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; ……….. Sağlık Müdürlüğünce yapılan tıbbi sarf malzeme ihalesinin İdari şartnamesinin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.7. Numune ve demonstrasyon değerlendirmesi:
7.7.1. Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında yeterliliği uygun bulunan isteklilerden idarenin makul gördüğü sürede numune istenebilir. Ayrıca gerektiğinde demonstrasyon işlemi yapmaları da istenebilir. Belirlenen sürede numune göndermeyene veya demonstrasyon için hazır bulunmayan ya da demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır.
Ayrıca verilen numuneler için ücret talep edilmeyecek olup ihalenin karara bağlandıktan sonraki iki ay içerisinde talep edilmesi durumunda (şahit numuneler hariç) numune iadesi yapılacak olup bu süre içinde talep edilmeyen numunelerden idaremiz sorumlu olmayacak, sağlık tesislerine bedelsiz verebilecektir. İlgili firmalar herhangi bir hak talebinde bulunamayacaklardır…” düzenlemesi, İhalenin itirazen şikâyete konu 4’üncü kısmına ait Teknik Şartname’nin 12’nci maddesinde “Kanisterler dezenfeksiyona uygun olmalıdır. Açma kapama kontrol üzerinde olan kavanoz sistemi olmalıdır. Üzerinde hacim göstergesi bulunmalıdır veya kanisterler üzerinde vakumu açıp kapamaya yarayacak vana olmalı, duvardaki manometreye erişime gerek olmadan açma kapama gerçekleştirilmelidir.” düzenlemesi yer almaktadır. İdarece gerçekleştirilen numune değerlendirme işlemleri neticesinde başvuru sahibinin teklif etmiş olduğu ürünün “Teknik Şartname’nin 12’nci maddesinde yer alan “Açma kapama kontrol üzerinde olan kavanoz sistemi olmalıdır” şartını sağlamadığı” tespitlerine yer verilerek uygun görülmediği ve idarece başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.
Aynı idarece gerçekleştirilen ………… ihale kayıt numaralı “12 Aylık 9 Kısım 11 Kalem Tıbbi Sarf Malzeme Alımı” ihalesi ile ilgili olarak aynı başvuru sahibinin benzer hususlara ilişkin itirazen şikayet başvurusu üzerine ………. tarihli ve 2023/……….. sayılı Kurul kararı ile …….. tarihli ve 2024/…………sayılı Kurul kararının alındığı, ……… tarihli ve 2023/…………. sayılı Kurul kararında “…İhalenin itirazen şikâyete konu 2. kısmına ilişkin Teknik Şartnamenin 12’nci maddesinde 05.10.2023 tarihli zeyilname ile değişiklik yapılarak, “Açma kapama kontrol üzerinde olan kavanoz sistemi olmalıdır” ve “veya kanisterler üzerinde vakumlu açıp kapamaya yarayacak vana olmalı, duvardaki manometreye erişime gerek olmadan açma kapama gerçekleştirilmelidir.” düzenlemeleri eklenmiştir. Bu eklemeler sonucunda maddenin son hali; “Kanisterler dezenfeksiyona uygun olmalıdır. Açma kapama kontrol üzerinde olan kavanoz sistemi olmalıdır. Üzerinde hacim göstergesi bulunmalıdır veya kanisterler üzerinde vakumu açıp kapamaya yarayacak vana olmalı, duvardaki manometreye erişime gerek olmadan açma kapama gerçekleştirilmelidir.” şeklini almıştır. Zeyilname ile eklenen ibarelerin ise birbiri ile bağlantılı olduğu değerlendirilmiştir. Zira anılan düzenlemelerden, “Açma kapama kontrol üzerinde olan kavanoz sistemi olması” ve “kanisterler üzerinde vakumu açıp kapamaya yarayacak vana olması, duvardaki manometreye erişime gerek olmadan açma kapamanın gerçekleştirilmesi” özelliklerinin belli bir çalışma prensibine yönelik olduğu, bu iki özeliğin ancak birlikte işlev görebileceği, açma kapama kontrol üzerinde olan kavanoz sistemi olmaması halinde “kanisterler üzerinde vakumu açıp kapamaya yarayacak vana olması, duvardaki manometreye erişime gerek olmadan açma kapamanın gerçekleştirilmesi” özelliğinin kullanılamayacağı anlaşılmaktadır.
Belirtilen hususa ek olarak, aktarılan Teknik Şartname maddesinde teknik özellikler sayılırken “veya” bağlacına yer verilmiş ve alıma konu ürünün “üzerinde hacim göstergesi bulunması” veya hacim göstergesi bulunmuyor ise “kanisterler üzerinde vakumu açıp kapamaya yarayacak vananın olması, duvardaki manometreye erişime gerek olmadan açma kapamanın gerçekleştirilmesi” gerektiği düzenlenmiştir. Bu durumda da “açma kapama kontrol üzerinde olan kavanoz sistemi olması” nın bağlantılı bir teknik şart olarak kabul edildiği anlaşılmaktadır…” ifadelerine,
………… tarihli ve 2024/………… sayılı Kurul kararında “…bila tarihli numune inceleme raporunda başvuru sahibinin teklif etmiş olduğu ürünün “Teknik Şartname’nin 12’nci maddesinde yer alan “Açma kapama kontrol üzerinde olan kavanoz sistemi olmalıdır” veya “kanisterler üzerinde vakumlu açıp kapamaya yarayacak vana olmalı, duvardaki manometreye erişime gerek olmadan açma kapama gerçekleştirilmelidir.” Şartlarını sağlamadığı” tespitlerine yer verilerek uygun görülmediği ve bu rapora dayalı olarak alınan 29.11.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.
Numune inceleme raporundaki ifadelerden başvuru sahibinin teklif etmiş olduğu ürünün Teknik Şartname’nin anılan 12’nci maddesindeki özelliklerden “veya” bağlacı ile birbirine bağlanan her iki özelliği birden mi yoksa bu özelliklerden sadece birsini mi sağlamadığı net olarak anlaşılamadığından, 08.01.2024 tarihli ve 2024/5062 sayılı yazımız ile idareden yapılan numune değerlendirmesi sonucunda aktarılan teknik özelliklerden hangisinin veya hangilerinin sağlanamadığının açık bir şekilde belirtildiği belgelerin gönderilmesi talep edilmiştir. İdare tarafından gönderilen 09.01.2024 tarihli ve 233688270 sayılı yazı ekinde bulunan aynı tarihli numune değerlendirmesine ilişkin belgede, başvuru sahibi tarafından teklif edilen ürünün “kavanoz sistemi üzerindeki açma kapama kontrol sisteminin olmadığı ve duvardaki manometreye erişime gerek olmadan açma kapamanın gerçekleştirilemediği” gerekçesiyle uygun görülmediğinin belirtildiği tespit edilmiştir.
Teknik Şartname’nin 12’nci maddesinde yer alan düzenleme incelendiğinde; “kanisterlerin üzerinde hacim göstergesi bulunması” veya “kanisterler üzerinde vakumu açıp kapamaya yarayacak vana olması ve duvardaki manometreye erişime gerek olmadan açma kapamanın gerçekleştirilmesi” özelliklerinin birbirine alternatif olarak düzenlendiği zira bu iki özelliğin birbirine “ve” bağlacı ile değil “veya” bağlacı ile bağlandığı nitekim, anılan Şartname maddesinin mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle başvuru sahibi tarafından yapılan 24.10.2023 tarihli itirazen şikâyet başvuru üzerine alınan 15.11.2023 tarihli ve 2023/…………… sayılı Kurul kararında da aynı tespite yer verildiği ve bu Karar üzerine devam eden
ihale sürecinde de idare tarafından gönderilen numune değerlendirmesine ilişkin belgelerden, başvuru sahibinin teklif etmiş olduğu ürünün yalnızca anılan Teknik Şartname maddesinde yer alan “kanisterler üzerinde vakumu açıp kapamaya yarayacak vana olması ve duvardaki manometreye erişime gerek olmadan açma kapamanın gerçekleştirilmesi” şartını sağlamadığı ancak “kanisterlerin üzerinde hacim göstergesi bulunması” şartını sağladığı anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.
Yukarıda aktarılan doküman düzenlemeleri ile aynı idarece evvelce gerçekleştirilen ………… ihale kayıt numaralı “……………… Kalem Tıbbi Sarf Malzeme Alımı” ihalesine ilişkin aynı başvuru sahibinin benzer hususlara ilişkin itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan ……… tarihli ve 2023/………. ve ……… tarihli ve 2024/…………. sayılı Kurul kararları birlikte değerlendirildiğinde;
Teknik Şartnamenin 12’nci maddesinde yer alan “Kanisterler dezenfeksiyona uygun olmalıdır. Açma kapama kontrol üzerinde olan kavanoz sistemi olmalıdır. Üzerinde hacim göstergesi bulunmalıdır veya kanisterler üzerinde vakumu açıp kapamaya yarayacak vana olmalı, duvardaki manometreye erişime gerek olmadan açma kapama gerçekleştirilmelidir.” şeklindeki düzenlemeden, “Açma kapama kontrol üzerinde olan kavanoz sistemi olması” ve “kanisterler üzerinde vakumu açıp kapamaya yarayacak vana olması, duvardaki manometreye erişime gerek olmadan açma kapamanın gerçekleştirilmesi” özelliklerinin belli bir çalışma prensibine yönelik olduğu, bu iki özeliğin ancak birlikte işlev görebileceği, açma kapama kontrol üzerinde olan kavanoz sistemi olmaması halinde “kanisterler üzerinde vakumu açıp kapamaya yarayacak vana olması, duvardaki manometreye erişime gerek olmadan açma kapamanın gerçekleştirilmesi” özelliğinin kullanılamayacağı, dolayısıyla alıma konu ürünün “üzerinde hacim göstergesi bulunması” veya hacim göstergesi bulunmuyor ise “kanisterler üzerinde vakumu açıp kapamaya yarayacak vananın olması, duvardaki manometreye erişime gerek olmadan açma kapamanın gerçekleştirilmesi” gerektiği, bu durumda “açma kapama kontrol üzerinde olan kavanoz sistemi olması”nın bağlantılı bir teknik şart olarak kabul edilmesi gerektiği, netice olarak “üzerinde hacim göstergesi bulunması” ile “açma kapama kontrol üzerinde olan kavanoz sistemi olması” özelliklerinin birbirine alternatif olarak düzenlendiği hususlarının anlaşılması gerektiği,
İdare tarafından gönderilen numune değerlendirmesine ilişkin belgelerden, başvuru sahibinin teklif etmiş olduğu ürünün yalnızca anılan Teknik Şartname maddesinde yer alan “Açma kapama kontrol üzerinde olan kavanoz sistemi olmalıdır.” ifadesindeki kavanoz üzerinde açma kapama kontrol sistemi olmadığı” şeklindeki gerekçeyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
