8 Eylül 2020

Bilimde gerçek ile kurguyu birbirinden ayırmak neden önemli?

Esra Öz2

Esra ÖZ yazdı… 

 

Alman yapımı bilim kurgu ve gerilim dizisi Biohackers[1], ekspres trende aniden bir kompartımandaki bir kadın nefessiz kalıyor, şoka girip ve bayılıyor. Bazı yolcular ona yardım etmek istiyor. Ancak içlerinden bazıları da nefes almakta güçlük çekerek yere düşüyor. Fark edilmeden ölümcül, bulaşıcı bir hastalık kompartımana yayılıyor. Covid-19 pandemisinin hızla yayıldığı günlerde gösterime girmesi planlanan dizinin bazı sahnelerinden dolayı Nisan ayı sonlarında yayınlamak yerine, tarihi 20 Ağustos’a çektiler. Netflix yetkilileri, panik ve korkuyu körüklemek ya da komplo teorilerini teşvik etmek istemedikleri için böyle bir karar aldığını açıklamıştı. Açıklamada dikkat çeken en önemli nokta ise, “İnsanların hastalık hakkında daha fazla bilgi sahibi olacakları ve gerçek ile kurguyu daha iyi ayırt edebileceklerini umarak” demişlerdi. İşte kilit nokta burada başlıyor, gerçek ile kurgu arasındaki komplo teorilerine fırsat vermemek için böyle bir karar alındı.

Biohakers Şaşırtıyor

Gelin dizinin konusuna daha yakından bakalım: Mia Akerlund, Freiburg Üniversitesi’nde tıp okuyan bir öğrenci ve burada yetenekli bir biyoloji öğrencisi olan Jasper ve biraz garip oda arkadaşı Niklas ile tanışır. Biyolojik saldırı teknolojisiyle çok ilgilenir ve yasadışı genetik deneyler dünyasına dahil olur. Mia, ayrıca erkek kardeşinin ölüm nedenini araştırmaya çalışır. Yanlış ellere düşen çığır açan biyolojik saldırı araştırma sonuçlarını öğrendiğinde Mia, arkadaşlarını korumaya mı yoksa kardeşinin intikamını almaya mı karar vermesi gerektiği konusunda kararsız kalır. Profesörün asistanı Jasper, değiştirmeye çalıştığı tedavisi olmayan kalıtsal bir hastalıktan muzdarip. Mia’nın oda arkadaşı bitkileri parlatır ve sebzelere et aroması katar. Başka bir oda arkadaşı, parmaklarındaki mıknatıslar da dahil olmak üzere, vücuduna çeşitli aletler yerleştirir. Bu dizinin güzel bir yanı da bilim insanları ve doktorların katkıda bulunması. Ünlü Fraunhofer Enstitüsü’nden moleküler biyolog Ole Pless[2], bilimsel danışmanlardan biri.

Sentetik Biyoloji Dikkat Çekiyor

Dizide bol miktarda söz edilen konu ise sentetik biyoloji. Sentetik biyoloji, moleküler biyoloji, organik kimya, mühendislik bilimi ve mühendislik teknolojisini birleştirir ve yeni özelliklere ve işlevlere sahip hücrelerin inşasına izin verir. Sentetik biyoloji, yeni ilaçlar, biyo yakıtlar ve özel yapım malzemeler geliştirmede yardımcı olabilecek tamamen yeni ürünler yaratabilir. Ayrıca aşıların çoğaltılması gibi mevcut süreçleri basitleştirebilir ve hızlandırabilir. Covid-19 nedeniyle gösterimi ertelenen dizinin dışında sürekli ortada dolaşan komplo teorilerine karşı da dikkatli olmak gerekiyor. Mesela, boş umut veren ya da aşırı korkutan her şeye karşı mesafeli olmak gibi.

Sirenlere Dikkat Edin

Odysseus’un yoğun savaşlardan sonra eve dönüş yolunda gemi, meşhur Sirenlerin adasının yanından geçecektir. Sirenler, büyüleyici sese sahip, dünya güzeli yaratıklardır. Gelecekte neler olacağını bilirler ve bunlarla ilgili şarkılar söylerler. Sirenlerin sesinin sarhoş edici bir etkisi vardır. Şarkıları duyanların akıllı başlarından gider. Bu da bir tuzağa çekilmelerine neden olur. Sesi duyup yaklaşan gemiler kayalıklara çarpar ve batar. Şimdiye kadar hiçbir kaptan sirenlerin büyülü sesine karşı koyamamıştır. Odysseus, önce mürettebatına kulaklarını balmumu ile tıkamalarını söyler. Böylece sirenlerin büyüleyici etkisi altındayken yanlış şeyler isterlerse, kendisini duymamalarını garanti eder. İkinci olarak kendisini geminin direğine sımsıkı bağlarlar, böylece sirenlerin büyüleyici şarkısını eli kolu bağlı bir haldeyken duyar. Olaylar planladığı gibi gerçekleşir, mürettebat bir şey duyamadığı için emirlerini yapamaz ve gemi kayalıklara sürüklenmez. Odysseus, sirenlerin şarkısını duyar ve geleceğini öğrenir. Sımsıkı bağlı olduğu için kendisine ve etrafındakilere hiçbir zarar veremez. İşte bu hikâyede olduğu gibi, gelecek tehlikelere karşı önemler alınmalı. Pandeminin bu kadar hızla yayıldığı bir dönemde, korkulacak bir şey yok diyenlere karşı kulaklarınızı tıkayın. Maskenize, mesafenize ve hijyeninize dikkat edin.

Bilim kurgu filmlerdeki komplo teorilerine kafa yorup, gerçek ile kurgu arasında gitmek yerine en akıllıca ve bilinen yöntemleri uygulayın. Olabildiğince insanlardan uzak durun ve gelişmek için okumaya, öğrenmeye devam edin…

İnsanlar yıllar önce de pandemiler atlattılar, bunlar da geçecek sadece biraz sabır ve mantık etkili olacak.

 

Kaynaklar:

[1] https://www.youtube.com/watch?v=atHBOUvgBI8&feature=emb_logo

2 https://www.dw.com/en/biohackers-play-god-in-german-netflix-series/a-54630705

DİĞER BAŞLIKLAR

Pin It